Hoe herkent u een borderline persoonlijkheidsstoornis?
Mogelijke signalen van afhankelijke persoonlijkheidsproblematiek zijn:

• De persoon heeft sterk en snel wisselende stemmingen, zelfs binnen enkele uren. Hij of zij reageert vaak overgevoelig en barst soms plotseling in woede uit;
• De persoon neemt meteen een beslissing, zonder er eerst goed over na te denken. Impulsief gedrag kan allerlei negatieve consequenties hebben, zoals eetbuien, wisselende seksuele contacten, te veel geld uitgeven en alcohol- of drugsmisbruik;
• De persoon heeft weinig zelfvertrouwen of is overgevoelig voor kritiek. De persoon weet niet welke kant hij of zij met het leven op wil, voelt zich eenzaam en snel in de steek gelaten en vindt het moeilijk om alleen te zijn;
• De persoon denkt in uitersten, beoordeelt mensen en situaties meestal als helemaal goed of helemaal fout. De ene dag is hij of zij heel enthousiast over iets, om het de volgende dag helemaal niks te vinden. Het lijkt of alleen zwart of wit bestaat, grijstinten (nuanceringen) ontbreken. Hierdoor krijgt hij of zij vaak werk- en relatieproblemen en wisselt de persoon daarom regelmatig van werk en vriendenkring;
• De persoon krijgt te maken met hoog oplopende spanningen. Die kunnen dusdanig hoog oplopen dat hij of zij zichzelf opzettelijk wil beschadigen. Dat kan leiden tot krassen in de onderarmen, gedachten aan zelfmoord, zelfmoordpogingen en uiteindelijk tot zelfdoding;
• De persoon heeft gedurende enkele uren last van psychotische verschijnselen, zoals verwardheid, achterdocht en het horen van stemmen.

Het komt voor dat mensen in eerste instantie worden behandeld voor een eetprobleem of een depressie, en dat pas later duidelijk wordt dat ze aan borderline persoonlijkheidsproblematiek lijden. Naast borderline persoonlijkheidsproblematiek worden vaak ook nog andere psychiatrische aandoeningen vastgesteld, zoals depressie, angststoornis en posttraumatische stressstoornis. Het vaststellen van borderline persoonlijkheidsproblematiek is erg ingewikkeld. Dit moet gebeuren door een psychiater, na zorgvuldig onderzoek.

Wat zijn de oorzaken?
Over het ontstaan van borderline persoonlijkheidsproblematiek is nog weinig met zekerheid bekend. Het meest waarschijnlijk is dat deze problematiek zowel biologische, psychologische als sociale wortels kan hebben. De volgende factoren kunnen een rol spelen:

• aanleg voor impulsief gedrag en snel wisselende stemmingen;
• ingrijpende ervaringen in het verleden, waardoor iemand moeite heeft met het aangaan van een (langdurige) band met andere mensen. Bijvoorbeeld een instabiele ouderlijke gezinssituatie, emotionele verwaarlozing, agressie en seksueel misbruik. Aan de ene kant heeft zo iemand sterke behoefte aan contact met anderen, maar tegelijkertijd is hij of zij bang om zulke contacten aan te gaan. In het verleden is immers gebleken dat de ander je in de steek kan laten of je vertrouwen kan schaden;
• Maatschappelijke omstandigheden. Sommige deskundigen menen dat het wegvallen van maatschappelijke zekerheden (familie-, buurt- en kerkleven) de stoornis mede kan veroorzaken. Mensen voelen zich eenzaam, meer op zichzelf teruggeworpen en minder veilig.

Wat zijn de gevolgen?
Borderline persoonlijkheidsproblematiek kent een uiterst grillig beloop; met pieken en dalen, ups en downs. Een aantal borderlinecliënten komt vroegtijdig te overlijden door zelfdoding. Na hun dertigste of veertigste jaar gaat het met de helft van de borderlinecliënten een stuk beter. Het is alsof de problematiek uitdooft.

Feiten en cijfers

• Er zijn in Nederland 150.000 tot 200.000 mensen met borderline persoonlijkheidsproblematiek.
• Borderline persoonlijkheidsproblematiek komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.
• De problematiek komt meestal tot uiting tussen het 17de en 25ste levensjaar.

Hulp zoeken
Bovenstaande informatie is niet volledig of bedoeld en/of geschikt om een diagnose te stellen. Als u de beschreven klachten herkent, neem dan contact op met uw huisarts. Deze kan u zo nodig doorverwijzen.