Dementie is een verzamelnaam voor verschillende aandoeningen van de hersenen. Mensen met dementie lijden onder geleidelijke afname van hun geestelijke vermogens. Hun geheugen kan steeds minder worden, ze kunnen meer moeite hebben met praten of dagelijkse handelingen, hun denken kan achteruit gaan en hun gedrag veranderen, en het lukt soms minder goed om sociale contacten te onderhouden. In verreweg de meeste gevallen is de dementie onomkeerbaar.
De meest voorkomende vorm van dementie is de ziekte van Alzheimer, gevolgd door vasculaire dementie en de Lewy Body dementie. Dementie kan ook het gevolg zijn van misbruik van middelen als alcohol of drugs. Een enkele keer is er sprake van pseudo-dementie, waarbij de verschijnselen wel omkeerbaar zijn. Dit kan voorkomen bij bijvoorbeeld het gebruik van bepaalde geneesmiddelen. Van sommige ziekten, zoals de ziekte van Parkinson en de ziekte van Huntington, is dementie een onderdeel. Bijzondere vormen van dementie zijn de ziekte van Creutzveld-Jacob en aidsdementie.
Hoe herkent u dementie?
- Het algemene functioneren gaat achteruit;
- De persoon heeft meer moeite met het onthouden van nieuwe feiten. Het geheugen gaat steeds verder achteruit, al blijven de feiten van vroeger nog lang gespaard;
- De persoon raakt de weg kwijt, weet niet meer hoe laat het is of waar hij of zij zich bevindt.
De volgende symptomen kunnen aanwezig zijn:
- Moeite hebben met het maken van plannen, organiseren of logisch en abstract denken;
- Stoornissen in het beoordelingsvermogen. Het ontbreken van besef van de ziekte kan daar onderdeel van zijn;
- Steeds minder in staat zijn om de dagelijkse activiteiten vol te houden, deel te nemen aan sociale activiteiten en relaties te onderhouden;
- Wanen (bijvoorbeeld achterdocht) of hallucinaties (het zien of horen van zaken die er niet zijn);
- Verwardheid of angst.
Daarnaast treedt ten minste een van de volgende verschijnselen op:
- het niet meer begrijpen van taal en problemen bij het zich uitdrukken (afasie);
- moeite hebben met allerlei dagelijkse handelingen als wassen, aankleden en koken terwijl de spieren in orde zijn (apraxie);
- moeite hebben met het herkennen van personen en dingen terwijl de zintuigen nog werken (agnosie).
Wat zijn de oorzaken?
Het ziekteproces van dementie vindt plaats in de hersenen. Het hangt van de oorzaak af hoe dit proces precies in zijn werk gaat, en welke factoren er invloed op uitoefenen. Veel hierover is nog onbekend.
Het is wel bekend dat alcoholdementie mede het gevolg is van het direct giftige effect van alcohol in combinatie met een gebrek aan vitamine B. Er wordt vermoed dat bij de ziekte van Alzheimer en vasculaire dementie hart- en vaataandoeningen, hoge bloeddruk en te hoge cholesterolwaarden meespelen. Wat zijn de gevolgen?
Het eerste gevolg van het verminderde functioneren is onzekerheid en verwarring. Het stellen van de juiste diagnose is daarom de eerste belangrijke te nemen stap. De verdere gevolgen hangen samen met de fase van de ziekte. De betrokkene en de omgeving kunnen de gevolgen ook verschillend ervaren. Hoezeer de betrokkene lijdt onder de achteruitgang, hangt af van de snelheid daarvan en van zijn of haar besef van de stoornis. De dementie kan tot emotionele reacties leiden bij de betrokkene, variërend van angst en boosheid tot schaamte, paniek en hevige frustraties. Ook kan een depressie optreden. Het herkennen en behandelen van de stemmingsproblemen kan het leed verzachten.
Omdat mensen met dementie na verloop van tijd zelf geen oordeel meer kunnen vellen en niet kunnen opkomen voor hun eigen belang, zal de familie of omgeving mee moeten beslissen over belangrijke medische keuzes. Dit heet mentorschap. Het niet meer kunnen regelen van de eigen zaken maakt overname daarvan door een bewindvoerder noodzakelijk. Wanneer dementie voortschrijdt, kan opname op een speciaal daarvoor ingerichte afdeling noodzakelijk worden. Voor de naaste omgeving is het omgaan met de dementie een zware opgave. De partner en de naaste familie moeten leren leven met veranderingen in de persoonlijkheid en het gedrag van de dementerende. Zo kan een vriendelijk persoon opeens agressief worden of een rustig persoon opeens storende seksuele uitlatingen doen. Geleidelijk aan verliest de betrokkene het contact met zijn omgeving, en moeten partners en familieleden afscheid nemen van iemand die nog in leven is. Feiten en cijfers
- In Nederland lijden ongeveer 177.000 mensen van 65 jaar en ouder aan dementie.
- De verwachting is dat dit aantal in 2010 opgelopen is tot 207.000 (één op de 81 mensen) en tot 400.000 (één op de 44 mensen) in 2050.
Hulp zoeken
Bovenstaande informatie is niet volledig of bedoeld en/of geschikt om een diagnose te stellen. Als u de beschreven klachten herkent, neem dan contact op met uw huisarts. Deze kan u zo nodig doorverwijzen.
|